Bu proje sayfası taşımaya karşı korumaya alınmıştır.

Vikipedi:Deneme tahtası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Bu sayfa serbest denemeler için ayrılmıştır.
Bu sayfada yaptığınız değişiklikleri başka bir Vikipedi sayfasında da aynen yapabilirsiniz.

Yukarıdan değiştire tıklayarak bir şeyler karalamaya başlayabilirsiniz. Yazdıktan sonra "Sayfayı kaydet" tuşuna basmayı unutmayınız.


İsterseniz burada değişiklik yaparken başka bir pencerede viki yazma diline bir göz atabilirsiniz.
Yardım sayfalarından yararlanabilirsiniz.


Not: Bu sayfa deneme tahtası olduğu için çok karmaşık hâle gelmesin diye belirli aralıklarla silinmektedir. Sonraki gelmenizde yazınızı göremezseniz şaşırmayınız.


A view of the Earth from space.
Sürdürülebilirliğin sağlanması, Dünyanın yaşamı desteklemeye devam etmesine imkan verecektir.
Filipinler'de Banaue pirinç terasları, bir UNESCO Dünya Mirası Bölgesi.

Sürdürülebilirlik daimi olma yeteneği olarak adlandırılabilir. 21. yüzyılda genel olarak biyosfer ve uygarlığın bu yeteneğine atfen kullanılır. Aynı zamanda, kaynakların sömürülmesi, yatırımların yönü, teknolojik gelişmenin yönlendirilmesi ve kurumsal değişimin uyum içinde olduğu ve insan ihtiyaçlarını ve isteklerini karşılayabilme potansiyelinin hem günümüzde hem de gelecek için korunduğu dengeli bir ortamda değişimin sağlanması olarak tanımlanabilir.[1] Bu alanda çalışanların birçoğu için, sürdürülebilirlik birbirine bağlı şu etki alanları ile tanımlanır: çevre, ekonomik ve sosyal; ve bunlar Fritjof Capra'ya göre Sistemsel Düşünce nin [2] prensiplerine dayanmaktadır.[3] Sürdürülebilir gelişmenin alt etki alanları kültürel, teknolojik ve politik olarak kabul edilir. [4][5] Bazıları için sürdürülebilir gelişme sürdürülebilirlik için ana prensip olmasına karşın diğerleri için bu iki terim paradoksaldır (ör. gelişme doğal olarak sürdürülebilir değildir). [6][7] Sürdürülebilir gelişme gelecek neslin ihtiyaçlarını karşılama yetisine zarar vermeden günümüzdeki ihtiyaçları karşılayabilen gelişmedir. [1] Sürdürülebilir Gelişme terimi Çevre ve Gelişme Dünya Komisyonu için Brundtland Raporu (1987) tarafından ortaya atılmıştır.

Sürdürülebilirlik, ortak bir idealin arayışıyla karakterize edilen sosyo-ekolojik bir süreç olarak da tanımlanabilir. [8] Bir ideal, tanım itibariyle belirli bir yer ve zaman için ulaşılabilir değildir. Ancak, ısrarlı ve dinamik bir şekilde yaklaşarak, süreç sürdürülebilir bir sisteme yol açar. [8] Ekoloji bilimi, sürdürülebilirliğin, türlerin ve çevresindeki kaynakların dengesi ile sağlandığına inanmaktadır. Bu dengeyi sağlamak için, mevcut kaynaklar doğal yollarla üretimden daha hızlı tüketilmemelidir.

Sürdürülebilirlik kavramının geniş bir alana yayılan modern kullanımının tam olarak tanımlanması zordur. Esasen, sürdürülebilirlik, insanların uzun vadede sadece girdilerine güvenmeye devam edebilecekleri şekilde, doğal ve yenilenebilir kaynaklardan faydalanılması anlamına geliyordu.[9] Sürdürülebilirlik kavramı veya Almanca Nachhaltigkeit, Hans Carl von Carlowitz'e (1645-1714) kadar izlenebilir ve ormancılığa uygulanmıştı. [10]

Sağlıklı ekosistemler ve doğal çevre insanların ve diğer organizmaların hayatta kalması için gereklidir. Olumsuz insan etkisini azaltmanın yolları çevre dostu kimya mühendisliği, çevre kaynakları yönetimi ve çevre korumadır. yeşil hesaplama, yeşil kimya, yer bilimi, çevre bilimi ve koruma biyolojisi kullanılarak veriler elde edilir. Ekolojik ekonomi insan ekonomileri ve doğal ekosistemleri hedef alan akademik araştırma alanlarını inceler.[11]

Sürdürülebilirliğe doğru ilerlemek aynı zamanda uluslararası ve ulusal hukuk, kentsel planlama ve ulaşım, tedarik zinciri yönetimi, yerel ve bireysel yaşam tarzı ve etik tüketimcilik konularınıda ilgilendiren sosyal bir mücadeledir. Daha sürdürülebilir yaşamanın yolları, yaşam koşullarını yeniden düzenlemek (Eko-köyler, eko-belediyeler ve sürdürülebilir şehirler), ekonomik sektörleri veya iş uygulamalarını yeniden değerlendirmek(permakültür, yeşil bina, sürdürülebilir tarım), yeni teknolojiler geliştirmek için bilimi kullanmak(yeşil teknolojiler, yenilenebilir enerji ve sürdürülebilir fisyon ve füzyon gücü) veya sistemleri esnek ve geri dönüşümlü bir şekilde tasarlamak[12][13] ve doğal kaynakları koruyan bireysel yaşam tarzlarını ayarlamak[14] gibi birçok şekil alabilir.

Sürdürülebilirlilik terimi insan-ekosistem dengesinin(homoestaz) sağlandığı nihai hedef olarak görülmeli, "sürdürülebilir kalkınma" ise bizi sürdürülebilirliğin son noktasına götüren bütünsel yaklaşım ve zamansal süreçleri ifade eder. (305)[15] "Sürdürülebilirlik" teriminin kullanımındaki artan popülariteye rağmen, insan toplumlarının çevresel sürdürülebilirliği sağlama olasılığı, çevresel bozulma, iklim değişikliği, aşırı tüketim, nüfus artışı ve toplumların kapalı bir sistemde sınırsız ekonomik büyüme peşinde olması ışığında kuşkulu bir durumdaydı ve hala da böyle olmaya devam ediyor.[16][17]

Bileşenler[kaynağı değiştir]

Sürdürülebilirliğin üç boyutu[kaynağı değiştir]

Euler diyagramı, hem ekonomi hem de toplum 'un çevresel sınırlar tarafından sınırlandırıldığı “sürdürülebilirliğin üç boyutu” arasındaki ilişkiyi gösterir.[18]


2005 Dünya Sosyal Gelişme Zirvesi ekonomik gelişim, sosyal gelişim ve çevre koruma gibi sürdürülebilir kalkınma hedeflerini belirledi. [19] Bu görüş, sürdürülebilirliğin üç boyutunun karşılıklı olarak bağımsız olmadığı ve karşılıklı olarak bağlayıcı olabileceğini belirten birbiri içine geçmiş üç elipsin kullanıldığı bir resimde ifade edilmiştir.[20] Aslında, üç boyut birbirine bağımlıdır ve uzun vadede hiçbiri diğerleri olmadan var olamaz. [21] Üç boyut, son yıllarda özellikle gıda endüstrisinde sayısız sürdürülebilirlik standartları ve belgelendirme sistemi için ortak bir zemin teşkil etmiştir.[22][23] Bugün belirgin olarak bu sistemi benimseyen standartlardan bazıları Rainforest Alliance, Fairtrade ve UTZ Certified'dır.[24][25] Bazı sürdürülebilirlik uzmanları ve uygulayıcıları, sürdürülebilirliğin uzun-vade düşünme prensibini vurgulayacak şekilde, "gelecek nesiller"'i de bir boyut olarak öngörmüşlerdir.[26] Kaynak kullanımını ve finansal sürdürülebilirliği de iki ek sürdürülebilirlik boyutu olarak gören bir görüş de vardır. [27]

Sürdürülebilir gelişme, doğal çevreyi tahrip etmeden veya bozmadan temel insan ihtiyaçlarını karşılamak için yerel ve küresel çabaları dengelemekten oluşur.[28][29] O zaman soru, bu ihtiyaçlar ve çevre arasındaki ilişkinin nasıl temsil edileceği haline gelir.

2005 yılında yapılan bir araştırma, çevresel adalet 'in sürdürülebilir kalkınma kadar önemli olduğunu belirtti. [30] Çevreci ekonomist Herman Daly, “Ormansız bir kereste fabrikası ne işe yarar?” diye sordu. [31] Bu açıdan ekonomi, kendisi biyosferin bir alt sistemi olan insan toplumunun bir alt sistemidir ve birindeki kazanç diğerinden bir kayıptır. [32] Bu perspektif iç içe geçmiş “çevre” içinde “toplum” içinde “ekonomi” figürünü vermiştir.


Sürdürülebilirliği basitçe, " insan yaşam kalitesini, buna imkan veren eko sistemlerin taşıma kapasitesini aşmadan geliştirmek olarak tanımlamak [33] belirsiz olsa da, sürdürülebilirliğin ölçülebilir sınırları olduğunu düşüncesini akla getirir. Ancak sürdürülebilirlik aynı zamanda bir harekete geçme çağrısı, devam eden bir süreç veya “yolculuk”tur ve dolayısıyla politik bir süreçtir, bu nedenle bazı tanımlar ortak hedefleri ve değerleri ortaya koyar. [34] Dünya Şartı[35] “doğaya saygı, evrensel insan hakları, ekonomik adalet ve barış kültürü üzerine kurulu sürdürülebilir bir küresel toplumdan” bahseder. Bu, “siyaset” boyutunun da önemini de içeren daha karmaşık bir sürdürülebilirlik figürünü önermiştir.

Bundan da öte, sürdürülebilirlik, şimdi ve gelecekte tüm türler için arzu edilen bir gezegeni sağlamak için, ekolojik esneklik, ekonomik refah, siyasi adalet ve kültürel canlılık arasındaki dengeyi koruyan ve olumsuz etkiyi en aza indiren sorumlu ve proaktif karar verme ve yenilikçilik anlamına geliyor.[36] Özel sürdürülebilirlik türleri, sürdürülebilir tarım, sürdürülebilir mimari veya ekolojik ekonomi'i de içerir. [37] Sürdürülebilir gelişmenin anlaşılması önemlidir, ancak net bir hedef olmadan "özgürlük" veya "adalet" gibi odaklanmamış bir terimdir.[38] Aynı zamanda "gelişme sosyolojisine meydan okuyan değerlerin diyalogu" olarak tanımlanmıştır. [39]


Kaynakça[kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "What is sustainability". www.globalfootprints.org. Erişim tarihi: 2018-05-02. 
  2. ^ EPA. "Sustainability Primer" (PDF). 
  3. ^ Capra, F. (2015). "The systems view of life; a unifying conception of mind, matter, and life". Cosmos and History: The Journal of Natural and Social Philosophy. 11 (2), s. 242–249. 
  4. ^ James, Paul; Magee, Liam; Scerri, Andy; Steger, Manfred B. (2015). Urban Sustainability in Theory and Practice. London: Routledge. 
  5. ^ Magee, Liam; Scerri, Andy; James, Paul; Thom, Jaes A.; Padgham, Lin; Hickmott, Sarah; Deng, Hepu; Cahill, Felicity (2013). "Reframing social sustainability reporting: Towards an engaged approach". Environment, Development and Sustainability. Cilt 15, s. 225–243. doi:10.1007/s10668-012-9384-2. 
  6. ^ "Sustainability and Sustainable Development". Circular Ecology. Erişim tarihi: 2018-07-17. 
  7. ^ Williams, Colin C; Millington, Andrew C (June 2004). "The diverse and contested meanings of sustainable development". The Geographical Journal. 170 (2), s. 99–104. doi:10.1111/j.0016-7398.2004.00111.x. 
  8. ^ a b Wandemberg, JC (August 2015). Sustainable by Design. Amazon. s. 122. ISBN 978-1516901784. Erişim tarihi: 16 February 2016. 
  9. ^ "Sustainability Theories". World Ocean Review. Erişim tarihi: 20 June 2019. 
  10. ^ "Hans Carl von Carlowitz and Sustainability". Environment and Society Portal. Erişim tarihi: 20 June 2019. 
  11. ^ Bakari, Mohamed El-Kamel (2017). The Dilemma of Sustainability in the Age of Globalization: A Quest for a Paradigm of Development. New York: Lexington Books. ISBN 978-1498551397
  12. ^ Fawcett, William; Hughes, Martin; Krieg, Hannes; Albrecht, Stefan; Vennström, Anders (2012). "Flexible strategies for long-term sustainability under uncertainty". Building Research. 40 (5), s. 545–557. doi:10.1080/09613218.2012.702565. 
  13. ^ Zhang, S.X.; V. Babovic (2012). "A real options approach to the design and architecture of water supply systems using innovative water technologies under uncertainty". Journal of Hydroinformatics. 
  14. ^ Black, Iain R.; Cherrier, Helene (2010). "Anti-consumption as part of living a sustainable lifestyle: Daily practices, contextual motivations and subjective values". Journal of Consumer Behaviour. 9 (6), s. 437. doi:10.1002/cb.337. 
  15. ^ Shaker, R.R. (2015). "The spatial distribution of development in Europe and its underlying sustainability correlations". Applied Geography. Cilt 63, s. 304–314. doi:10.1016/j.apgeog.2015.07.009. 
  16. ^ State of the World 2013: Is Sustainability Still Possible? worldwatch.org
  17. ^ Strong sustainable consumption governance — precondition for a degrowth path? degrowth.org
  18. ^ Scott Cato, M. (2009). Green Economics. London: Earthscan, pp. 36–37. ISBN 978-1-84407-571-3.
  19. ^ United Nations General Assembly (2005). 2005 World Summit Outcome, Resolution A/60/1, adopted by the General Assembly on 15 September 2005. Retrieved on: 2009-02-17.
  20. ^ Forestry Commission of Great Britain. Sustainability. Retrieved on: 2009-03-09
  21. ^ Morelli, John (2011). "Environmental Sustainability: A Definition for Environmental Professionals". Journal of Environmental Sustainability -Volume 1. 
  22. ^ Manning, S., Boons, F., Von Hagen, O., Reinecke, J. (2011). "National Contexts Matter: The Co-Evolution of Sustainability Standards in Global Value Chains." Ecological Economics, Forthcoming.
  23. ^ Reinecke, J., Manning, S., Von Hagen, O. (2012). "The Emergence of a Standards Market: Multiplicity of Sustainability Standards in the Global Coffee Industry" Organization Studies, Forthcoming.
  24. ^ SAI Platform 2010. Sustainability Indicators 31 Ocak 2012[Tarih uyuşmuyor] tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Sustainable Agricultural Initiative. Retrieved on: 2011-09-04.
  25. ^ Alvarez, G. Sustainable Agriculture and Value networks. Lausanne, Switzerland: Latitude. Retrieved on: 2011-10-04.
  26. ^ SURF Framework for a Sustainable Economy (2013). Journal of Management and Sustainability, Retrieved on: 2015-25-01.
  27. ^ Dhakal, Krishna P.; Oh, Jun S. (2011). "Integrating Sustainability into Highway Projects: Sustainability Indicators and Assessment Tool for Michigan Roads". T&DI Congress 2011. American Society of Civil Engineers. ss. 987–996. doi:10.1061/41167(398)94. ISBN 9780784411674. 
  28. ^ Kates, R.; Parris, T.; Leiserowitz, A. Harvard (2005). "What is Sustainable Development? Goals, Indicators, Values, and practice" (PDF). Environment. 47 (3), s. 8–21. 
  29. ^ International Institute for Sustainable Development (2009). What is Sustainable Development?. Retrieved on: 2009-02-18.
  30. ^ Michael Redclift (2005). "Sustainable development (1987–2005): an oxymoron comes of age". Sustainable Development (Submitted manuscript). 13 (4), s. 212–227. doi:10.1002/sd.281. 
  31. ^ Daly, H. & J. Cobb (1989). For the Common Good: Redirecting the Economy Toward Community, the Environment and a Sustainable Future. Boston: Beacon Press. ISBN 0-8070-4703-1.
  32. ^ Porritt, J. (2006). Capitalism as if the world mattered. London: Earthscan. p. 46. ISBN 978-1-84407-193-7.
  33. ^ IUCN/UNEP/WWF (1991). "Caring for the Earth: A Strategy for Sustainable Living." Gland, Switzerland. Retrieved on: 2009-03-29.
  34. ^ Milne, M. J.; Kearins, K.; Walton, S. (2006). "Creating Adventures in Wonderland: The Journey Metaphor and Environmental Sustainability". Organization. 13 (6), s. 801–839. doi:10.1177/1350508406068506. 
  35. ^ The Earth Charter Initiative (2000). "The Earth Charter." Retrieved on: 2009-04-05.
  36. ^ Liam Magee; Andy Scerri; Paul James; James A. Thom; Lin Padgham; Sarah Hickmott; Hepu Deng; Felicity Cahill (2013). "Reframing social sustainability reporting: Towards an engaged approach". Environment, Development and Sustainability. 15 (1), s. 225–43. doi:10.1007/s10668-012-9384-2. 
  37. ^ Costanza, R.; Patten, B.C. (1995). "Defining and predicting sustainability" (PDF). Ecological Economics. 15 (3), s. 193–196. Bibcode:2005ecec.book.....C. doi:10.1016/0921-8009(95)00048-8. 
  38. ^ Blewitt, J. (2008). Understanding Sustainable Development. London: Earthscan. pp. 21–24. ISBN 978-1-84407-454-9.
  39. ^ Ratner, B.D. (2004). ""Sustainability" as a Dialogue of Values: Challenges to the Sociology of Development". Sociological Inquiry. Cilt 74, s. 50–69. doi:10.1111/j.1475-682X.2004.00079.x. 

Kaynakça[kaynağı değiştir]